Artykuł 72 Kodeksu wykroczeń reguluje odpowiedzialność osób, które wbrew swemu obowiązkowi nie dokonują odpowiedniego zabezpieczenia miejsc niebezpiecznych dla życia lub zdrowia człowieka. Przepis ma szerokie zastosowanie i obejmuje liczne sytuacje z życia codziennego.
Czym jest wykroczenie z art. 72 KW?
Wykroczenie polega na niedopełnieniu obowiązku odpowiedniego zabezpieczenia miejsca niebezpiecznego. Miejscem niebezpiecznym jest każde miejsce, które ze względu na okoliczności, sytuację lub inne czynniki generuje zagrożenie dla życia lub zdrowia.
Dla lepszej orientacji, przykładowe miejsca/zdarzenia wymagające zabezpieczenia to:
- niezabezpieczone zapadliska w chodniku,
- uszkodzona elewacja budynku grożąca odpadnięciem elementów,
- głębokie, niezabezpieczone wykopy na terenie budowy.
Do zaistnienia wykroczenia nie jest wymagane, aby doszło do wypadku, uszczerbku na zdrowiu czy śmierci — wystarczy sam brak właściwego zabezpieczenia miejsca.
Kto może być sprawcą?
Sprawcą wykroczenia może być wyłącznie osoba, na której spoczywa obowiązek zabezpieczenia miejsca niebezpiecznego. Obowiązek taki może wynikać z:
- umowy o pracę,
- umowy zlecenia,
- innych umów cywilnoprawnych,
- bezpośrednio z obowiązujących przepisów prawa.
Przewidywane kary
Art. 72 KW przewiduje dwie podstawowe kary: areszt oraz grzywnę. Poniżej syntetyczne zestawienie ich wymiaru:
| Rodzaj kary | Zakres | Sposób wymiaru |
|---|---|---|
| Areszt | od 5 do 30 dni | wymierzany w dniach |
| Grzywna | od 20 do 5000 zł | wymierzana kwotowo |
Sąd może zastosować jedną z tych kar lub obie te kary łącznie. W praktyce orzeczniczej częste są kary grzywny, np. w wysokości 500 zł.
Dodatkowe obowiązki
Oprócz kar głównych, przy wymierzaniu kary — w szczególności ograniczenia wolności — organ orzekający może nałożyć na ukaranego dodatkowe obowiązki, takie jak naprawienie szkody w całości albo w części czy przeproszenie pokrzywdzonego.
Kontekst prawny
Odpowiedzialności za wykroczenie podlega osoba, która popełnia czyn społecznie szkodliwy, zabroniony przez ustawę obowiązującą w chwili jego popełnienia pod groźbą kary. W realiach art. 72 KW najsurowszą sankcją pozostaje kara aresztu, co podkreśla wagę należytego zabezpieczania miejsc stwarzających zagrożenie.
Art. 72 KW pełni ważną funkcję prewencyjną — motywuje osoby odpowiedzialne za bezpieczeństwo określonych miejsc do podjęcia działań ochronnych, zanim dojdzie do zdarzenia wypadkowego. Przepis ten chroni zarówno pracowników, jak i ogół społeczeństwa przed nieumyślnym narażeniem na niebezpieczeństwo.
