Wierzyciel ma prawo do wyboru komornika na terytorium całej Rzeczypospolitej Polskiej. Zasada ta daje wierzycielowi znaczną elastyczność w wyborze organu, który będzie prowadzić postępowanie egzekucyjne.
Uprawnienie to nie jest jednak bezwzględne – w określonych sytuacjach zmiana komornika jest niemożliwa lub wymaga spełnienia dodatkowych warunków.
Kiedy wierzyciel może zmienić komornika?
Powody uzasadniające zmianę
Najczęstsze, praktyczne przyczyny rozważenia zmiany komornika to:
- zbyt wolne prowadzenie sprawy – gdy egzekucja jest prowadzona w sposób przewlekły; wierzyciel może złożyć skargę i zawnioskować o przekazanie sprawy innemu komornikowi;
- brak podjęcia czynności egzekucyjnych – jeśli komornik nie rozpoczyna działań mimo złożonego wniosku;
- zmiana miejsca zamieszkania dłużnika – gdy dłużnik przeprowadza się do innego rejonu i egzekucja wymaga komornika właściwego miejscowo;
- utrudniona komunikacja – stałe problemy z kontaktem z kancelarią komornika;
- względy praktyczne – znaczna odległość, dodatkowe koszty dojazdu czy lepsza dostępność innej kancelarii.
Dwie procedury zmiany komornika
Wierzyciel ma do dyspozycji dwie ścieżki zmiany komornika w toku postępowania egzekucyjnego.
Pierwsza opcja – umorzenie postępowania
Wierzyciel może umorzyć toczące się postępowanie u dotychczasowego komornika, a następnie złożyć tytuł wykonawczy do innego komornika. To rozwiązanie jest co do zasady najmniej korzystne – oznacza ponowne poniesienie kosztów i zwrot kosztów przyznanego zastępstwa.
Druga opcja – przekazanie sprawy (bardziej korzystna)
W praktyce częściej i efektywniej stosuje się tryb z art. 8 ust. 13 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Przepis brzmi:
„Komornik, za zgodą wierzyciela, może przekazać całość lub część sprawy egzekucyjnej innemu komornikowi, jeżeli ten wyrazi na to zgodę”
Przekazanie pozwala zmienić prowadzącego komornika bez umarzania postępowania i bez dublowania kosztów.
Dla szybkiego porównania obu opcji zobacz zestawienie kluczowych różnic:
| Opcja | Istota | Koszty | Skutek dla sprawy | Kiedy rozważyć |
|---|---|---|---|---|
| Umorzenie postępowania | Zakończenie egzekucji u dotychczasowego komornika i złożenie wniosku do nowego | Wyższe – ponowne opłaty, możliwy zwrot kosztów zastępstwa | Rozpoczęcie egzekucji od nowa | Wyjątkowo, gdy brak zgody na przekazanie lub inne przeszkody |
| Przekazanie sprawy | Przeniesienie całości lub części akt do innego komornika za zgodą obu komorników | Niższe – brak konieczności dublowania kosztów | Kontynuacja egzekucji bez przerywania | Standardowo – rozwiązanie szybsze i bardziej ekonomiczne |
Procedura przekazania sprawy przebiega następująco:
- Wierzyciel uzyskuje zgodę nowego komornika na przejęcie sprawy.
- Wierzyciel składa wniosek do obecnego komornika o przekazanie akt do wskazanej kancelarii.
- Przekazanie następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
Wymogi formalne
Wniosek o przekazanie sprawy do innego komornika to jedyny dokument, na podstawie którego może dojść do zmiany. We wniosku powinny znaleźć się:
- dane wierzyciela i komornika,
- podstawa prawna do przekazania sprawy,
- dane kancelarii, do której komornik przekazuje sprawę.
Ograniczenia prawa do zmiany komornika
Egzekucja z nieruchomości – brak możliwości wyboru
W przypadku egzekucji z nieruchomości sprawę prowadzi komornik właściwy dla miejsca położenia nieruchomości. Zmiana komornika w egzekucji z nieruchomości nie jest możliwa, ponieważ w tym zakresie wyłączone jest prawo wyboru.
Zmiana miejsca zamieszkania dłużnika
W egzekucji świadczeń alimentacyjnych, gdy dłużnik zmieni miejsce zamieszkania na obszar innego sądu apelacyjnego, komornik może przekazać sprawę komornikowi właściwemu ogólnie dla dłużnika. Jeśli w danym rewirze działa kilku komorników, wierzyciel ma 7 dni od doręczenia wezwania na wskazanie preferowanego komornika.
Praktyczne wskazówki dla wierzyciela
Planując zmianę komornika, zwróć uwagę na poniższe rekomendacje:
- zawsze wybieraj przekazanie sprawy – zamiast umarzać postępowanie, aby oszczędzić czas i koszty;
- uzyskaj wcześniejszą zgodę – upewnij się, że nowy komornik zgadza się przejąć sprawę przed złożeniem wniosku;
- przygotuj kompletny wniosek – uwzględnij wszystkie wymagane dane i podstawę prawną;
- zabezpiecz potwierdzenie – odbierz postanowienie o przekazaniu akt i sprawdź jego doręczenie stronom;
- pamiętaj o wyjątkach – egzekucja z nieruchomości wyklucza zmianę komornika.
